Zoeken op Omgevingswet.net

Tag

Omgevingswet

Omgevingswet

De Omgevingswet is in aantocht (2021) en zal toezien op de fysieke leefomgeving.
Wro

Wro

De Wet ruimtelijke ordening voorziet in de structuurvisie, bestemmingsplannen etc.
Wabo

Wabo

De Wet algemene bepalingen omgevingsrecht bevat regels over de omgevingsvergunning.
Jurisprudentie

Jurisprudentie

Hier vindt u alle interessante actuele uitspraken op het gebied van het omgevingsrecht.
Awb

Awb

Artikelen die betrekking hebben op de Algemene wet bestuursrecht (Awb)
Contact

Contact

linkedin icon     twitter iconDit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.    form icon
Bureau Brug
Moraal Juridisch Advies
Formt Omgevingswet
vrijdag, 24 november 2017 08:21

De Hoge Raad oordeelt over de reikwijdte van de legessanctie (art. 3.1 lid 4 Wro)

Geschreven door

Een artikel van PotJonker Advocaten.

Op vrijdag 17 november wees de Hoge Raad een voor gemeenten belangrijk arrest over de legessanctie van artikel 3.1 lid 4 Wro (ECLI:NL:HR:2017:2877).

Actualiseringsplicht en de legessanctie

Gemeenteraden dienen iedere tien jaar een bestemmingsplan opnieuw vast te stellen. Doet de gemeenteraad dat niet, dan heeft dat tot consequentie dat geen leges voor werkzaamheden, die met dat oude bestemmingsplan samenhangen, mogen worden ingevorderd; de legessanctie. Artikel 3.1 lid 4 Wro verwoordt het als volgt: Indien niet voor het verstrijken van de periode van tien jaar de gemeenteraad een nieuw bestemmingsplan heeft vastgesteld (of een verlengingsbesluit heeft genomen) vervalt de bevoegdheid tot het invorderen van rechten ter zake van na dat tijdstip door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte diensten die verband houden met het bestemmingsplan.

Onduidelijkheden over de reikwijdte van de legessanctie

Al vrij snel na invoering van de legessanctie kwamen verschillende vragen op: gaat het, gelet op de letterlijke wettekst, alleen om het ínvorderen van leges, of mogen de leges niet eens gehéven worden? En als je juist vrijstelling wilt verlenen van het bestemmingsplan, is dat dan ook een dienst die verband houdt met het (verlopen) bestemmingsplan, of mag je voor die afwijkingswerkzaamheden wel leges in rekening brengen? Vallen alle diensten die gemoeid zijn met het verlenen van omgevingsvergunningen, onder de diensten die verband houden met het bestemmingsplan? Met andere woorden: mogen voor andere verstrekte diensten in dat kader nog wel leges worden geheven?

Op deze vragen heeft de Hoge Raad nu een antwoord gegeven:

Alleen verbod op invorderen, of ook op heffen?

Allereerst overweegt de Hoge Raad dat een redelijke, met doel en strekking van artikel 3.1 lid 4 Wro strokende uitleg van de legessanctie met zich meebrengt dat daardoor niet alleen de bevoegdheid tot invordering vervalt, maar ook de bevoegdheid tot het heffen van de betreffende leges. Ook heffen is dus niet langer geoorloofd.

Legessanctie ook bij een buitenplanse afwijkingsvergunning?

Voorts wordt duidelijk gemaakt dat de legessanctie niet alleen ziet op het in behandeling nemen van aanvragen voor bouw-, aanleg- of sloopactiviteiten in overeenstemming met het betreffende (uit de termijn gelopen) bestemmingsplan, maar ook op aanvragen waarin verzocht wordt om een omgevingsvergunning voor activiteiten die in strijd zijn met dat bestemmingsplan (buitenplanse afwijkingen). De Hoge Raad overweegt daarbij dat het voor de toepasselijkheid van de legessanctie vereiste verband is gelegen in de omstandigheid dat de noodzaak om een afwijkingsvergunning aan te vragen, voortvloeit uit de inhoud van het (te oude) bestemmingsplan. Dus ook geen legesheffing bij afwijken van het bestemmingsplan.

Verbod tot heffen van alle betrokken leges?

Tot slot bepaalt de Hoge Raad dat het in behandeling nemen van een aanvraag tot verlening van een omgevingsvergunning moet worden aangemerkt als een door of vanwege het gemeentebestuur verstrekte dienst die verband houdt met het bestemmingsplan. De omstandigheid dat het gemeentebestuur in het kader van de verdere behandeling van de aanvraag werkzaamheden van verschillende aard moet verrichten en verschillende toetsingskaders moet hanteren, is in dit verband van geen belang. Voor alle diensten c.q. werkzaamheden die bij de vergunningverlening komen kijken, kunnen dus geen leges meer worden geheven.

De reikwijdte van de legessanctie is dus groter dan veel gemeenten dachten. Dat betekent dat nog steeds belang bestaat bij het tijdig opnieuw vaststellen van een bestemmingsplan.

Wetsvoorstel afschaffing actualiseringsplicht

Met het oog op de invoering van de Omgevingswet heeft de Minister in het voorjaar van 2017 een wetsvoorstel aanhangig gemaakt die de actualiseringsplicht zou moeten laten vervallen; gemeenten kunnen hun tijd en aandacht beter aan de invoeringsperikelen rondom de Omgevingswet besteden, dan dat nog snel allerlei oude bestemmingsplannen worden geactualiseerd, zo is de gedachte.

(Dossier 34 666, Wijziging van de Wet ruimtelijke ordening en de Invoeringswet Wet ruimtelijke ordening (afschaffing actualiseringsplicht bestemmingsplannen en beheersverordeningen))

Het wetsvoorstel is na de verkiezingen weliswaar snel van de controversieel verklaarde lijst gehaald,  maar veel voortgang is er sindsdien nog niet geweest. We moeten afwachten wat het nieuwe kabinet met dit wetsvoorstel van plan is en of er enige voortvarendheid wordt betracht. Zo lang de actualiseringsplicht geldt, geldt ook de legessanctie bij het niet nakomen van die plicht. Een legessanctie die dus verstrekkender gevolgen heeft dan men wellicht tot dusver wilde aannemen.

  • Omgevingswet.net: een initiatief van Moraal Juridisch Advies

    Moraal Juridisch Advies is in september 2009 opgericht. Wij adviseren de overheid, het bedrijfsleven en particulieren op het gebied van bestuursrecht. Wij zijn daarbij gespecialiseerd in het omgevingsrecht (Wabo en de Wro).

    U kunt bij ons advies inwinnen over omgevingsvergunningen, Waboprojectbesluiten (ruimtelijke onderbouwing), bestemmingsplannen, structuurvisies etc. Tevens kunnen wij de procedure die daarbij hoort begeleiden. Ook kunnen wij u vertegenwoordigen bij bezwaar- en/of beroepsprocedures. 

Omgevingswet video's

    Contactgegevens

    Moraal Juridisch Advies
    Mississippistraat 104
    1448 XB Purmerend
    06-39 83 62 81
    info@omgevingswet.net

    @Omgevingswet

    Maatregelenpakket voor de stikstofproblematiek in de woningbouw- en infrastructuursector en voor de PFAS-problemati… https://t.co/HZlPZHmTMn