Zoeken op Omgevingswet.net

Tag

Omgevingswet

Omgevingswet

De Omgevingswet is in aantocht (2021) en zal toezien op de fysieke leefomgeving.
Wro

Wro

De Wet ruimtelijke ordening voorziet in de structuurvisie, bestemmingsplannen etc.
Wabo

Wabo

De Wet algemene bepalingen omgevingsrecht bevat regels over de omgevingsvergunning.
Jurisprudentie

Jurisprudentie

Hier vindt u alle interessante actuele uitspraken op het gebied van het omgevingsrecht.
Awb

Awb

Artikelen die betrekking hebben op de Algemene wet bestuursrecht (Awb)
Contact

Contact

linkedin icon     twitter iconDit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.    form icon
Moraal Juridisch Advies
Bureau Brug
Formt Omgevingswet
maandag, 01 november 2021 08:36

Open normen in een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte

Een artikel van J.H.B. (Erik) Averdijk van Kienhuishoving.

Op 27 oktober 2021 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State een belangrijke uitspraak over het gebruik van open normen in een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte. Een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte is de voorloper van het Omgevingsplan.

In artikel 3.1.2, tweede lid, aanhef en onder a, van het Bro, en artikel 7c, zesde lid, van het Besluit uitvoering Chw is geregeld dat de gemeenteraad bij de vaststelling van een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte gebruik mag maken van open normen. Dat zijn normen die nader worden uitgewerkt in beleidsregels en dus niet in het bestemmingsplan zelf. Als de gemeenteraad van die bevoegdheid gebruik wil maken, dan moet hij uit het oogpunt van rechtszekerheid de desbetreffende open norm in de planregels voldoende concreet en objectief begrenzen.

Casus

In de uitspraak van 27 oktober 2021 stond het bestemmingsplan "Retailpark Belvédère" van de gemeente Maastricht centraal. Het betreft een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte. In een tussenuitspraak van 19 augustus 2020 had de Afdeling de gemeenteraad van Maastricht al eens opgedragen om gebreken in het plan te herstellen. Eén van die gebreken ging over de relatie tussen de op het plan gebaseerde beleidsregels en de in het plan opgenomen open normen. Het beleid dat in de "Beleidsregel stedenbouwkundig kader Retailpark Belvédère" zou zijn uitgewerkt tot een concrete norm, was niet te herleiden tot terzake in de planregels opgenomen open normen. De gemeenteraad van Maastricht ging dus aan de slag om het gebrek te herstellen. Daartoe werden in de planregels voor wat betreft de bebouwingsmogelijkheden op de gronden met bouwbestemmingen open normen opgenomen zoals ‘passende maatvoeringsnormen’, ‘voldoende stedenbouwkundige kwaliteit’ en ‘evenwichtige verdeling van de beschikbare winkelvloeroppervlakte’. Deze open normen zijn vervolgens uitgewerkt in de "Beleidsregel stedenbouwkundig kader Retailpark Belvédère, 1e herziening 2021". Het betreft hier een zogeheten dynamische beleidsregel, die door de raad kan worden gewijzigd.

Oordeel Afdeling

In de uitspraak legt de Afdeling een nieuwe maatstaf voor het gebruik van open normen aan. De Afdeling overweegt: Een open norm in de planregels moet voldoende concreet en objectief begrenst zijn. De rechtszekerheid van (toekomstige) eigenaren en gebruikers van gronden in het (betrokken deel van het) plangebied en de eigenaren en gebruikers van de omgeving ervan brengt dat met zich. Daarbij is bovendien van belang dat, wil de rechter in het licht van de in een beroepsprocedure tegen het besluit tot vaststelling van een bestemmingsplan aangevoerde beroepsgronden kunnen beoordelen of het plan strekt ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening en - waar het in het onderwerpelijke geval gaat om een bestemmingsplan met een zogenoemde verbrede reikwijdte - de doelstellingen, als opgenomen in artikel 7, eerste lid, onder a en b van het Besluit uitvoering Crisis- en Herstelwet, getuigt van een zorgvuldige en evenwichtige afweging van belangen en ook overigens niet in strijd is met het recht, de verbeelding en de planregels zelf voldoende inzicht moeten bieden in de bouw- en gebruiksmogelijkheden die het bestemmingsplan biedt. Daarbij is ook van betekenis dat er relevante verschillen bestaan tussen een besluit tot vaststelling van een bestemmingsplan en een besluit tot vaststelling van een beleidsregel. Deze verschillen zijn onder meer gelegen in de voorbereiding van deze besluiten en het al dan niet bestaan van de mogelijkheid om daartegen rechtstreeks rechtsmiddelen aan te wenden. Immers, op de voorbereiding van een bestemmingsplan is afdeling 3.4 van de Awb van toepassing, terwijl tegen een beleidsregel alleen indirect kan worden opgekomen in het kader van, bijvoorbeeld, tegen een omgevingsvergunning aan te wenden rechtsmiddelen. Voorts is aan een beleidsregel inherent dat daarvan op grond van artikel 4:84 van de Awb kan worden afgeweken. De beantwoording van de vraag of een in de planregels opgenomen open norm voldoende concreet en objectief begrensd is, hangt af van de omstandigheden van het geval. Hierbij kan onder meer belang worden gehecht aan:
1) de aard en omvang van de bouw- en gebruiksmogelijkheden, waarop de open norm, en in samenhang daarmee de beleidsregel, zien;

2) het anderszins in de planregels genormeerd zijn van de bouw- en gebruiksmogelijkheden, waarop de figuur van de open norm, die in een beleidsregel wordt uitgelegd, ziet, en de relatie tussen die andere normering en de betrokken open norm;
3) de aanleiding voor het werken met een dergelijke figuur, en;
4) de aard en omvang van het plangebied of het betrokken deel daarvan, waarop die figuur ziet. Daarbij is ook van betekenis op welk facet van een goede ruimtelijke ordening de open norm betrekking heeft en wat de aard en omvang van de effecten ervan voor de omgeving zijn.

Volgens de Afdeling bieden de open normen die de gemeenteraad van Maastricht in het bestemmingsplan opnam onvoldoende duidelijkheid over de daarmee toegestane bouw- en gebruiksmogelijkheden. Weliswaar wordt in de herziene beleidsregels per cluster weergegeven wat daaronder moet worden verstaan, maar de verbeelding en de planregels zelf bieden naar het oordeel van de Afdeling onvoldoende inzicht in de bouw- en gebruiksmogelijkheden van het plan. Daarmee biedt het plan zelf in dit geval onvoldoende rechtszekerheid aan de (toekomstige) eigenaren en gebruikers van gronden in en buiten de betrokken delen van het plangebied, aldus de Afdeling.

De planregels en de verbeelding bevatten evenmin voldoende concrete en objectieve aanknopingspunten voor wat onder een voldoende stedenbouwkundige kwaliteit moet worden verstaan. Voor dit oordeel is mede van betekenis dat deze open norm - anders dan bijvoorbeeld de open norm van ‘voldoende parkeergelegenheid’ - ziet op een breed facet van een goede ruimtelijke ordening met naar aard en omvang aanzienlijke effecten voor de omgeving.

De Afdeling sanctioneert het bestemmingsplan, maar geeft ook richting aan mogelijke oplossingen. De Afdeling overweegt dat de planregels en eventueel tevens de verbeelding ook andere nadere concrete en objectieve aanknopingspunten hadden kunnen bevatten. Zo had volgens de Afdeling in de planregels bijvoorbeeld kunnen worden aangegeven dat de ‘passendheid’ van maatvoering(snormen) betekent dat de voorziene bebouwing - als de raad dat met de term passend op het oog heeft - qua omvang, hoogte en situering dient aan te sluiten bij de bebouwing in de directe omgeving.

Conclusie

Bij het toepassen van open normen in een bestemmingsplan met verbrede reikwijdte is het goed oppassen dat die normen voldoende concreet en objectief begrenst zijn voordat ze verder in beleidsregels worden uitgewerkt. Met deze uitspraak heeft de Afdeling een richting gegeven, maar het zal zeker nog niet de laatste zijn.

  • Omgevingswet.net: een initiatief van Moraal Juridisch Advies

    Moraal Juridisch Advies is in september 2009 opgericht. Wij adviseren de overheid, het bedrijfsleven en particulieren op het gebied van bestuursrecht. Wij zijn daarbij gespecialiseerd in het omgevingsrecht (Wabo en de Wro).

    U kunt bij ons advies inwinnen over omgevingsvergunningen, Waboprojectbesluiten (ruimtelijke onderbouwing), bestemmingsplannen, structuurvisies etc. Tevens kunnen wij de procedure die daarbij hoort begeleiden. Ook kunnen wij u vertegenwoordigen bij bezwaar- en/of beroepsprocedures. 

Omgevingswet video's

    Contactgegevens

    Moraal Juridisch Advies
    Mississippistraat 104
    1448 XB Purmerend
    06-39 83 62 81
    info@omgevingswet.net

    @Omgevingswet